Rehber uygulaması gizlilik ayarları, bir uygulamanın yalnızca senin hakkında değil, hayatındaki insanlar hakkında neyi görebileceğini belirler. Rehberinde başkalarının numaraları, e-postaları ve onlara verdiğin isimler durur; bu yüzden sorulması gereken sorular çoğu uygulamadakinden daha ağırdır. Bu yazıda izin izin neyi kontrol etmen gerektiğini ve iyi bir varsayılanın neye benzediğini anlatıyoruz.
Basit bir soruyla başla: uygulama nelere erişebilir?
Herhangi bir ayar ekranını okumadan önce, her şeye "evet" desen uygulamanın nelere erişebileceğini bir kâğıda yaz. Bir rehber uygulaması için bu liste genelde şöyledir:
- telefonundaki kişiler (adlar, numaralar, e-postalar, adresler, notlar)
- sesli not destekliyorsa mikrofon
- sesi yazıya çeviriyorsa konuşma tanıma
- toplantıları kişilere bağlıyorsa takvim
- yere bağlı hatırlatmalar sunuyorsa konum
- bildirimler
- iPhone'da gelen aramaları etiketleyen arayan kimliği uzantısı
Bu az değil. Güvenilir bir uygulama bunların her birini ayrı ayrı, özelliği kullandığın anda ister ve ihtiyacın olmayanlara "hayır" dediğinde de çalışmaya devam eder.
İzin izin kontrol
Kişiler
En önemli izin bu. Yeni iOS sürümlerinde bir uygulamaya bütün kişilerini mi, yoksa yalnızca seçtiklerini mi vereceğini seçebiliyorsun. Uygulamada yalnızca birkaç kişiye ihtiyacın varsa yalnızca onları paylaş.
Sonra izin ekranının cevaplamadığı iki soruyu sor:
- Uygulama rehberimi sunucuya yüklüyor mu? Pek çok uygulama "senkron" der ama kastettiği "bizim sunucumuza kopyalamak"tır. Gizlilik politikasında kişi verisinin telefondan çıkıp çıkmadığını düz bir cümleyle anlatan bir bölüm ara.
- Uygulamada düzenleme yapmak telefon rehberimi değiştiriyor mu? Bazı uygulamalar telefona sessizce geri yazar. Telefon rehberinin ne zaman ve neden değiştiğini bilmek istersin.
Mikrofon ve konuşma tanıma
Sesli not senin kendi sesindir ve sen kayda bastığında alınır. Bu, telefon görüşmesini kaydetmekten çok farklıdır; görüşme kaydında karşıda başka biri vardır ve birçok ülkede hukuki kurallar devreye girer. Uygulamanın mikrofonu yalnızca sen kayıt başlattığında kullandığından emin ol, yazıya dökme işinin telefonda mı yoksa bir sunucuda mı yapıldığını öğren.
Takvim
Takvim erişimi, birazdan kiminle görüşeceğini görmeni sağlar. Varsayılan olarak kapalı ve yalnızca okuma yapan bir erişimi tercih et. Etkinliklerin cihazda kalıp kalmadığını sor.
Konum
Bir rehber uygulaması için konum tek bir anlama gelmeli: sen bir yere vardığında sana yapılan bir hatırlatma. Başka birinin yerini bulmak ya da onu takip etmek için asla kullanılmamalı. Uygulama konumu ne için kullandığını tek cümleyle anlatamıyorsa izni verme.
Bildirimler
Bildirimler kilit ekranında isimleri ve not parçalarını gösterebilir. Hassas kayıtlar tutuyorsan orada neyin göründüğüne bak. iPhone'da bildirim önizlemelerini yalnızca telefon kilidi açıkken gösterecek şekilde de ayarlayabilirsin.
Arayan kimliği
iPhone'da arayan kimliği uygulamaları Telefon ayarlarının içindeki arama engelleme ve kimlik bölümünden açılır. Asıl soru, etiketlerin nereden geldiği. Yalnızca senin seçtiğin kişilerden oluşan etiketler sende kalır. Ortak bir sorgu veritabanından gelen etiketler ise başkalarının rehberlerinden toplanır. Farkı arayan kimliği uygulamaları rehberle ne yapıyor yazısında anlattık.
Silme: çöp kutusu, geri alma ve kalıcı silme
Hata olur. Yanlış satırı kaydırırsın ya da bir temizlik fazla ileri gider. İyi bir silme iki adımlıdır:
- Silinen öğe çöp kutusuna gider. Orada bekler, istersen geri getirirsin.
- Kalıcı silme ayrı ve açık bir adımdır. Bilerek seçersin ve veriyi gerçekten kaldırır; ses dosyaları gibi ekler de buna dahildir.
İki tür uygulamaya dikkat et: "sil" dediğinde her şeyin anında ve geri dönüşsüz gittiği uygulamalar ve "sil" dediğinde öğeyi yalnızca gizleyip veriyi bir yerde tutmaya devam edenler. İkisi de sorun: biri senin hataların için, diğeri gizliliğin için.
Her şeyi dışa aktar, her şeyi sil
En güçlü gizlilik ayarı, uygulamadan ayrılabilmektir. Yıllarca not biriktireceğin bir uygulamaya başlamadan önce şunları kontrol et:
- Her şeyi dışa aktarabiliyor musun? Yalnızca ad ve numaraları değil; notları, hatırlatmaları ve geçmişi de.
- Hangi biçimlerde? VCF kişiler için standarttır ve neredeyse her yerde açılır. Tam ve yapılandırılmış bir dışa aktarma (çoğu zaman JSON) ise notlarının ve geçmişinin ileride de okunabilmesini sağlar.
- Ücretsiz mi? Ödeme duvarının arkasındaki bir dışa aktarma özellik değil, kilittir.
- Bütün verini tek adımda silebiliyor musun? Ses dosyaları da buna dahil mi?
Türkiye'de KVKK, Avrupa'da GDPR gibi düzenlemeler kişisel verinin nasıl işlendiğine genel kurallar koyar; ama hangi verinin nerede tutulduğunu ve nasıl silindiğini en net biçimde uygulamanın kendi ekranlarında ve gizlilik politikasında görürsün. Bir uygulama bu sorulara açık cevap veremiyorsa, rehberini ona emanet etmeden önce iki kez düşün.
Kişi dosyası biçimlerinin farkları için rehber VCF mi CSV mi yazısına bakabilirsin.
Görünüm ve dil de birer ayar
Açık ve koyu tema ya da uygulamanın dili süs gibi görünür ama onaylamak üzere olduğun şeyi ne kadar iyi okuduğunu etkiler. Rahat okuduğun bir dilde gösterilen izin isteği ya da silme uyarısı, aslında bir gizlilik özelliğidir. iPhone'da uygulama destekliyorsa, Ayarlar'da o uygulamanın sayfasından yalnızca o uygulama için farklı bir dil seçebilirsin.
Callmory bunu nasıl yapıyor?
Callmory bu tercihleri gizli seçenekler olarak değil, varsayılan olarak ele alıyor. Her birinin sitedeki durumu şöyle:
| Ayar | Callmory'de nasıl? | Durum |
|---|---|---|
| Hangi kişiler alınır? | Callmory'ye hangi kişileri alacağını sen seçersin. Hiçbir şey sessizce yüklenmez. Callmory'de bir kişiyi düzenlemek telefon rehberini kendiliğinden değiştirmez | Hazır |
| Hesap | Temel kullanım için gerekmez. Yalnızca isteğe bağlı senkron ve yapay zekâ yardımı için gerekir; cihazdaki veriyi hesaba taşımadan önce her zaman onay istenir | Hazır |
| Takvim | Yalnızca okuma, varsayılan olarak kapalı; etkinlikler cihazından çıkmaz | Hazır |
| Konum | Yalnızca kendi varış hatırlatmaların için; hiç kimseyi takip etmek için değil | Hazır |
| Yapay zekâ yardımı | Sen ayrıca açana kadar kapalı; sen kontrol etmeden hiçbir şey kaydedilmez | Hazır |
| Çöp kutusu ve geri alma | Silinenler çöp kutusunda bekler. Kalıcı silme ve tüm verileri silme ayrı, geri dönüşsüz adımlardır; ses dosyaları da dahil | Hazır |
| Dışa aktarma | Daha Fazla menüsündeki dışa aktarma ile VCF ve tam JSON yedeği; ücretsiz, istediğin zaman | Hazır |
| Görünüm ve dil | Sistem temanı takip eden açık ve koyu tema; İngilizce, Türkçe ve İspanyolca | Hazır |
| Özel alan | Kendi parolası ve şifrelemesi; arama, widget, dışa aktarma ve yapay zekânın dışında | Hazır, güvenlik incelemesinde |
İki nokta daha: Callmory telefon görüşmelerini asla kaydetmez; sesli not yalnızca senin sesindir. Özel alan ise ancak cihaz testleri ve bağımsız bir güvenlik incelemesinden sonra herkese açılacak. Resmî ayrıntılar gizlilik politikasında, dışa aktarma ve silme seçeneklerinin yeri destek sayfasında anlatılıyor.
Her rehber uygulaması için beş dakikalık gizlilik kontrolü
- Uygulamanın hangi izinlere sahip olduğunu biliyorum; kullanmadıklarıma "hayır" dedim.
- Rehberimin telefondan çıkıp çıkmadığını biliyorum.
- Uygulamada yaptığım düzenlemeler telefon rehberimi sessizce değiştirmiyor.
- Silinenler önce çöp kutusuna gidiyor; kalıcı silme ayrı bir adım.
- Her şeyi, ücretsiz ve başka uygulamaların okuyabileceği biçimlerde dışa aktarabiliyorum.
- Ses dosyaları dahil bütün verimi silebiliyorum.
- Kilit ekranındaki bildirimler istediğimden fazlasını göstermiyor.
Bu listeyi bir kez yapmak yeterli değil. Uygulama güncellendiğinde ya da yeni bir özelliği açtığında izinlere yeniden göz atmak iyi bir alışkanlıktır.
Sık sorulan sorular
Rehber uygulamasının bütün kişilerime erişmesi gerekir mi?
Çoğu zaman gerekmez. Yeni iOS sürümleri yalnızca seçtiğin kişileri paylaşmana izin verir; iyi bir uygulama senin seçtiğin kişilerle çalışır.
Callmory rehberimi sunucuya yüklüyor mu?
Hayır. Callmory'ye hangi kişileri alacağını sen seçersin ve hiçbir şey sessizce yüklenmez.
Callmory'de bir kişiyi silince ne olur?
Kişi önce çöp kutusuna gider, yani işlemi geri alabilirsin. Kalıcı silme ve tüm verileri silme ayrı, geri dönüşsüz adımlardır ve ses dosyalarını da kaldırır.
Verimin tamamını yanıma alabilir miyim?
Evet. Daha Fazla menüsündeki dışa aktarma sana bir VCF dosyası ve tam bir JSON yedeği verir; ücretsiz ve istediğin zaman.